#ช้างกลาง ตำนานเมืองคล้องช้าง

65
views

อ.ช้างกลาง จ.นครศรีธรรมราช (ตำนานเมืองคล้องช้าง น้ำยางพันธุ์ดี มากมีผลไม้ พ่อท่านคล้าย วาจาสิทธิ์)

ช้างกลาง ตำนานเมืองคล้องช้าง

Loading...

คำว่า “ช้างกลาง” ตามประวัติเมืองก็กล่าวว่าสมัยก่อนมี “กรมช้างกลาง” เป็นหน่วยงานระดับกรมหนึ่งในจำนวน 28 กรมใหญ่ของเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นระบอบการปกครองแบบจตุสดมภ์ก่อน พ.ศ. 2437 หน้าที่ของกรมช้างกลาง คือ การคล้องช้าง ป่าที่มีมากมายในป่าเขาหลวง เพื่อนำช้างป่ามาฝึกหัดเพื่อใช้ในงานราชการ หลังจากนั้น รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้พระวิจิตรวรสาส์น (ปั้น สุขุม) เลขานุการเอกจากสถานทูตไทยกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษมาเป็นข้าหลวงบริเวณนครศรีธรรมราช สงขลา พัทลุง ปัตตานี และบริวาร รวมกันเป็นกลุ่มเรียกว่า “มณฑลนครศรีธรรมราช” ต่อมาพระวิจิตรฯ ได้รับเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระยาสุขุมนัยวินิต ดำรงตำแหน่งหัวหน้ามณฑล เรียกว่าข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลนครศรีธรรมราช ตั้งที่ว่าการมณฑลอยู่ที่สงขลาและนครศรีธรรมราช แล้วให้กรมช้างกลางแบบโบราณขยายตัวไปให้ “กรมการอำเภอฉวาง” ทำหน้าที่คล้องช้างแทน

ช้างกลาง ตำนานเมืองคล้องช้าง

โดยแบ่งเป็น 2 กรมย่อยในสังกัด คือ กรมช้างซ้ายอยู่ที่อำเภอพระพรหมและกรมช้างขวาอยู่ที่กาญจนดิษฐ์ สุราษฎร์ธานี มีขุนนางระดับหลวง 1 คน ขุน 12 คน และหมื่น 5 คน ร่วมกันรับผิดชอบกรมช้างกลาง (ทำให้กิ่งอำเภอช้างกลาง มีคำขวัญว่า “ตำนานเมืองคล้องช้าง”) ช้างที่ฝึกหัดดีแล้วจะถูกส่งมารวมกัน อยู่ที่กรมช้างซ้าย เมื่อมีศึกก็จะระดมพลช้างได้ทันท่วงที ส่วนกรมช้างขวาก็จับช้างป่ามาฝึกหัดให้เมืองนครฯ เช่นกัน ในขณะเดียวกันก็ควบคุมอาณาบริเวณปากอ่าวบ้านดอน ที่ขึ้นกับเมืองนครฯ และเกาะสมุยด้วย

ช้างกลาง ตำนานเมืองคล้องช้าง

ทั้งกรมช้างกลาง กรมช้างซ้ายและกรมช้างขวา สามกรมช้างจึงมีความสัมพันธ์ต่อกันในการสร้างกองทัพช้างอันยิ่งใหญ่ให้นครศรีธรรมราชตลอดมา บริเวณที่มีช้างป่าชุกชุมในเวลานั้น คือบริเวณคลองกุย ควนพรอง ควนส้าน หนองเตย ปากมิน ปากน้ำ ถ้ำพรรณรา พิปูน บ้านนา คลองงา นากะชะ ช้างป่าบริเวณนี้มากจนกล่าวกันว่าชาวบ้านจึงเอาช้างมาไถนา เพราะเห็นว่าช้างมีกำลังมากกว่าวัว ควายใช้คัน ไถนาได้ทีละหลายอัน พอถึงฤดูเก็บเกี่ยวก็ใช้ช้างลากกะเปาะใส่เลียงข้าวขนาดใหญ่ เอาไปเก็บที่เรือนข้าว ดูค่อนข้างสะดวก สบายสำหรับอาชีพทำนายุคนั้น แต่ว่าแม่โพสพคงไม่ค่อยชอบ เพราะช้างตัวโตคงทำให้รวงข้าวตกหล่นไปเสียมากภายหลัง จึงเลิกใช้ช้างไถนากัน ถึงกระนั้นยังเป็นที่กล่าวขวัญไม่รู้จบ

ช้างกลาง ตำนานเมืองคล้องช้าง
ที่มา – จังหวัด นครศรีธรรรมราช / ภาพ – ป้ากานต์มีดี กาญจนา ประดู่, internet

Advertisement
loading...
Loading...
แบ่งปัน